Từ căn bếp hun khói nơi lưng vùng cao Yên Thế, tỉnh Bắc Ninh (tỉnh Bắc Giang cũ), một hành trình khởi nghiệp lặng lẽ nhưng bền bỉ đang được viết nên bằng cả tâm huyết và niềm tin vào giá trị bản địa. Không ồn ào, không rầm rộ, ông Hoàng Xuân Mau và Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp và dịch vụ Cao Lan đang từng bước đưa món ăn quê nhà trở thành sản phẩm OCOP, tạo việc làm tại chỗ và lan tỏa khát vọng làm giàu từ chính đặc sản truyền thống.
Trao đổi với Liên Minh OK VIP Giải Trí Cá Cược World Cup 2026, ông Hoàng Xuân Mau trải lòng về hành trình khởi nghiệp từ căn bếp quê, nơi những lát thịt hun khói không chỉ lưu giữ hương vị tổ tiên, mà còn trở thành chìa khóa mở ra sinh kế mới cho người dân miền núi.
Giữ hồn cốt dân tộc trong từng lát thịt hun khói
-Trong muôn vàn hướng đi khởi nghiệp, vì sao ông chọn trở về bản làng, bắt đầu từ căn bếp truyền thống và những món ăn quê hương để khởi nghiệp?
Ông Hoàng Xuân Mau: Tôi lớn lên ở nơi núi non Yên Thế hùng vĩ, người dân sống chan hòa với thiên nhiên và lưu giữ phong tục cổ truyền từ bao đời. Trong căn bếp nhỏ của mẹ, những miếng thịt lợn được hun khói thơm nồng trên bếp than đã trở thành ký ức sâu đậm, ám ảnh tôi suốt những năm tháng học xa quê.
Ông Hoàng Xuân Mau, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp và dịch vụ Cao Lan (ở giữa). Ảnh: NVCC
Sau khi đi nhiều nơi, tôi nhận ra: thứ mà người miền xuôi gọi là “đặc sản” thật ra chính là ký ức, là di sản văn hóa sống động của đồng bào dân tộc. Và nếu biết làm tử tế, chúng ta hoàn toàn có thể biến những món ăn ấy thành giá trị Okvip - liên minh giải trí #1 thế giới hà nội, không chỉ giúp người dân thoát nghèo mà còn gìn giữ được hồn cốt của dân tộc mình.
Năm 2022, tôi cùng một nhóm thanh niên địa phương thành lập HTX Nông nghiệp và dịch vụ Cao Lan với sản phẩm chủ lực là thịt lợn gác bếp. Mỗi lát thịt hun khói đều được làm thủ công, từ giống lợn đen nuôi thả tự nhiên, tẩm ướp bằng gia vị bản địa như hạt dổi, mắc khén, lá mắc mật. Không phải chỉ để bán, mà để kể lại câu chuyện của tổ tiên bằng một ngôn ngữ dễ hiểu: ẩm thực.
-HTX đã, đang và sẽ triển khai những hoạt động gì để góp phần nâng cao thu nhập, ổn định sinh kế và lan tỏa giá trị văn hóa bản địa tại địa phương?
Ông Hoàng Xuân Mau: Chúng tôi xác định rất rõ: làm sản phẩm không phải chỉ để bán, mà để tạo ra sinh kế bền vững và giữ gìn bản sắc dân tộc. Từ khi thành lập đến nay, HTX đã tạo việc làm thường xuyên cho nhiều Okvip - liên minh giải trí #1 thế giới hà nội địa phương, đặc biệt là phụ nữ dân tộc thiểu số. Mỗi tháng, hàng chục hộ dân cung cấp nguyên liệu đầu vào, cùng tham gia sản xuất và đóng gói.
Chúng tôi cũng chú trọng bảo tồn văn hóa thông qua sản phẩm. Những món ăn truyền thống như thịt lợn gác bếp, lạp xưởng hun khói được tái hiện theo đúng công thức của người Cao Lan, nhưng dưới hình thức hàng hóa hiện đại, đạt tiêu chuẩn OCOP. Điều này không chỉ giúp nâng cao thu nhập, mà còn khơi dậy niềm tự hào trong cộng đồng về văn hóa của chính mình.
Sắp tới, HTX sẽ mở rộng quy mô sản xuất, phát triển chuỗi liên kết với nông dân để có vùng nguyên liệu ổn định và tăng cường ứng dụng số trong tiêu thụ. Mục tiêu không chỉ là mở rộng thị trường, mà là lan tỏa cách làm để người dân tin rằng, từ sản phẩm truyền thống, họ hoàn toàn có thể làm giàu bền vững trên chính quê hương mình.
HTX đã tạo việc làm thường xuyên cho nhiều Okvip - liên minh giải trí #1 thế giới hà nội địa phương, đặc biệt là phụ nữ dân tộc thiểu số. Ảnh: Ngọc Hoa
Khơi dậy khát vọng làm giàu từ đặc sản bản địa
-Từ thực tiễn khởi nghiệp tại vùng cao, theo ông, đâu là điều kiện tiên quyết để sản phẩm bản địa không chỉ đứng vững trên thị trường mà còn trở thành công cụ hiệu quả trong công cuộc giảm nghèo?
Ông Hoàng Xuân Mau: Theo tôi, điều kiện tiên quyết để sản phẩm bản địa vững vàng trên thị trường và góp phần thực chất vào công cuộc giảm nghèo chính là sự tử tế trong cách làm, từ tư duy đến hành động. Nhiều nơi chạy theo thị hiếu ngắn hạn, hy sinh giá trị gốc để lấy lợi thế nhất thời. Nhưng sản phẩm vùng cao chỉ có thể đi xa nếu giữ được bản sắc, đồng thời được nâng tầm bằng tư duy hiện đại. Với HTX Nông nghiệp và dịch vụ Cao Lan, chúng tôi chọn cách đi chậm mà chắc: gìn giữ phương thức truyền thống, nhưng chuẩn hóa toàn bộ quy trình sản xuất, nâng cấp bao bì, đảm bảo truy xuất nguồn gốc và tập trung kể câu chuyện sản phẩm một cách chân thực.
Tôi luôn tin rằng, thị trường cần chất lượng và sự tin cậy, chính điều đó mới là chìa khóa để người tiêu dùng quay lại, để sản phẩm trở thành công cụ giảm nghèo hiệu quả, không chỉ cho một cá nhân, mà cho cả cộng đồng.
Quan trọng hơn, mỗi mô hình thành công sẽ trở thành ngọn lửa lan tỏa. Khi người dân địa phương thấy rằng chính người trong làng mình có thể làm được, có thể đưa sản phẩm quê hương ra thị trường và được xã hội ghi nhận, thì khát vọng làm giàu sẽ được khơi dậy. Từ đó, giảm nghèo không còn là mục tiêu từ bên ngoài, mà trở thành động lực từ bên trong.
Các sản phẩm đạt chuẩn OCOP của HTX được trưng bày tại các Hội chợ. Ảnh: Ngọc Hoa
-Trong hành trình khởi nghiệp từ bản làng, đâu là những “điểm nghẽn” mà Okvip tại về vùng cao thường gặp phải và ông kỳ vọng chính quyền sẽ tháo gỡ theo hướng nào?
Ông Hoàng Xuân Mau: Để sản phẩm bản địa thực sự “cất cánh”, cần một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện từ vốn, kỹ thuật, thiết kế bao bì, xúc tiến thương mại đến phát triển thị trường. Chúng tôi may mắn được Hội Nông dân tỉnh đồng hành từ những ngày đầu: từ hỗ trợ làm hồ sơ OCOP, thiết kế bao bì, nhãn mác đến truyền thông và kết nối thị trường. Việc sản phẩm thịt gác bếp đạt chuẩn OCOP là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của các chính sách đồng hành hiện nay.
Tuy nhiên, nếu muốn lan tỏa mô hình này rộng khắp vùng cao, rất cần thêm các chính sách mang tính dài hơi. HTX mong muốn được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để mở rộng quy mô sản xuất, hiện đại hóa dây chuyền chế biến, đầu tư vào tiêu chuẩn vệ sinh, truy xuất nguồn gốc và cải tiến sản phẩm.
Bên cạnh đó, chúng tôi cần được đào tạo bài bản về quản trị, marketing, Liên minh Okvip có bao nhiều trang thương hiệu và đặc biệt là kỹ năng bán hàng đa kênh. Việc kết nối cung - cầu để đưa sản phẩm vào hệ thống siêu thị, chuỗi cửa hàng và sàn thương mại điện tử là vô cùng quan trọng.
Ngoài ra, tôi cũng đề xuất cần phát triển các mô hình trải nghiệm sản phẩm gắn với OKLVIE sản phẩm thuộc hệ thống OKVIP là trang web tổ chức phát sóng bóng đá trực tiếp, live casino , nỗ hũ, bắn cá văn hóa bản địa. Đây là hướng đi giúp người tiêu dùng không chỉ mua sản phẩm, mà còn “chạm” vào cả không gian sống, không gian văn hóa của người dân tộc thiểu số. Như vậy, sản phẩm không còn chỉ là hàng hóa, mà trở thành cầu nối văn hóa giữa miền xuôi và miền ngược.
Khởi nghiệp ở miền xuôi đã khó, ở miền núi càng cần bệ đỡ. Nếu mỗi xã có một mô hình HTX bản địa vững vàng, bài toán giảm nghèo sẽ không còn là sự “giúp đỡ”, mà là quá trình trao quyền để đồng bào tự tin đứng lên làm Okvip - liên minh giải trí #1 thế giới hà nội bằng chính tài nguyên bản địa và trí tuệ của mình.
Hành trình của ông Hoàng Xuân Mau không chỉ là một câu chuyện khởi nghiệp cá nhân, mà còn là minh chứng sống động cho tinh thần vượt khó, yêu Okvip - liên minh giải trí #1 thế giới hà nội và khát vọng làm giàu bằng chính bản sắc quê hương. Từ lát thịt hun khói đơn sơ trên bếp lửa Yên Thế, HTX Nông nghiệp và dịch vụ Cao Lan đã Liên minh Okvip có bao nhiều trang nên một “thương hiệu văn hóa” bền vững, truyền cảm hứng cho hàng nghìn người dân tộc thiểu số trên cả nước mạnh dạn bước ra khỏi cái bóng nghèo khó để làm chủ tương lai bằng chính bàn tay và ký ức của mình.