Hậu quả sự can thiệp của con người vào tự nhiên

Sạt lở ngày càng gia tăng

Theo nghiên cứu của Viện Khoa học và Công nghệ giao thông vận tải - ITST, (Bộ Giao thông Vận tải), Việt Nam là nước chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của bão, lượng mưa trung bình năm cao, địa hình chủ yếu là vùng núi, hoạt động kiến tạo tạo ra các đứt gãy có quy luật theo hướng tây bắc - đông nam. Hoạt động sụt, trượt đất đá trên các tuyến đường thuộc mức trung bình cao so với thế giới.

Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Đinh Quế Hải phát biểu tại hội thảo

Bên cạnh yếu tố cấu tạo địa chất, Phó Giáo sư - Tiến sỹ Nguyễn Bá Kế - nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ Liên minh Okvip có bao nhiều trang (Bộ Liên minh Okvip có bao nhiều trang) – cho rằng, với Việt Nam, nguyên nhân gây sạt, trượt chủ yếu là sự thay đổi xuân Okvip 2026 sống, sự can thiệp của con người vào tự nhiên: “Trước đây, sạt lở đất xảy ra ít hơn. Những can thiệp Liên minh Okvip có bao nhiều trang không theo quy định đã làm thay đổi dòng chảy, độ ẩm, sự tích nước của đất, dẫn đến sạt lở. Yếu tố dân sinh - khai thác, phá rừng, đào đường - làm mất đi sự cân bằng, ổn định của đất, rồi các tác động tự nhiên như chấn động của đất, gió bão, mưa xói cũng dẫn đến sạt, trượt”.

Minh chứng cho nhận định này là hình ảnh những cánh rừng xơ xác, thân cây đã bị cưa chỉ còn trơ gốc. Những công trình bê tông kiên cố mọc lên ở nhiều nơi – vốn trước kia được phủ xanh bởi cây cỏ. Bão lũ đã tràn về cả những nơi mà người già nhất ở bản cũng khẳng định: 50, 70 năm lớn lên lần đầu tiên biết thế nào là lũ dữ.

Rừng đầu nguồn bị tàn phá, dẫu có thay thế bằng rừng trồng thì cũng không giữ được những thảm thực vật đã tồn tại nhiều trăm năm. Theo đó, khả năng giữ nước cũng giảm đi trông thấy. Nói như TS. Đinh Văn Tiến – Viện Khoa học và Công nghệ Giao thông vận tải (ITST), ngoài thiên tai, nhân tai (hành động sai trái của con người) chính là yếu tố tác động mạnh mẽ đến các hiện tượng sạt lở đất và lũ quét xảy ra thời gian qua.

Vùng DTTS tiếp tụcchịu thiệt hại nặng nề

Tại Hội thảo “Sạt lở đất - Lũ quét và giải pháp cho sự phát triển bền vững” vừa diễn ra tại Hà Nội, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Đinh Quế Hải thông tin: Vùng DTTS và miền núi chiếm gần 3/4 diện tích tự nhiên của cả nước, là địa bàn cư trú chủ yếu của 53 DTTS, với gần 13,4 triệu người, chiếm 14,6% dân số cả nước. Tuy nhiên, đây cũng là địa bàn thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, đặc biệt là sạt lở đất, lũ quét. Trong 20 năm gần đây, thiên tai đã làm chết, mất tích khoảng 10.800 người; thiệt hại lên tới 20.000 tỷ đồng. Riêng đợt lũ quét và sạt lở xảy ra tại 4 tỉnh Sơn La, Yên Bái, Điện Biên, Lai Châu hồi đầu tháng 8/2017 đã làm 47 người thiệt mạng và mất tích; làm đổ sập và cuốn trôi 239 ngôi nhà, tổng thiệt hại lên tới 1.400 tỷ đồng. Gần đây nhất, mưa lũlịch sử đầu tháng 10 đãlàm 72 người chết, 30 người mất tích, nhiều xãvẫn đang bị cô lập.

Có thể thấy, sạt lở đất, lũ quét đang xảy ra ngày càng trầm trọng, tập trung tại khu vực miền núi phía Bắc, miền Trung - Tây Nguyên, đặc biệt tại các vùng tập trung phần lớn là người dân các DTTS, là đối tượng nghèo, đời sống còn khó khăn…

Xót xa là vậy, nhưng các vụ chặt phá rừng vẫn liên tiếp xảy ra ở nhiều tỉnh trên cả nước, từ Điện Biên, đến Quảng Bình, Đắk Lắk, Phú Yên… Chỉ trong 9 tháng đầu năm 2017, cả nước phát hiện 1.697 vụphá rừng trái pháp luật, diện tích rừng bịthiệt hại 910 héc –ta. Rừng bị tàn phá đồng nghĩa với việc cơ hội được thoát nghèo bền vững từ rừng của nhiều ngàn hộ dân không còn. Mất rừng, cũng có nghĩa là sạt lở đất và lũ quét sẽ tiếp tục gia tăng và diễn biến phức tạp mỗi khi mùa mưa lũ về…