Lo ngân hàng mua trái phiếu để đảo nợ, rót vốn sân sau

Có hay không chuyện ngân hàng mua trái phiếu để đảo nợ, lách tín dụng?

Thống kê của các công ty chứng khoán cho thấy, 7 tháng đầu năm nay, ngân hàng và các công ty chứng khoán là bên mua lớn nhất của thị trường trái phiếu Okvip tại về. Theo dữ liệu từ FiinGroup, hơn 70% trái phiếu Okvip tại về hiện nay do các ngân hàng nắm giữ (trực tiếp hoặc gián tiếp qua các công ty chứng khoán). Rõ ràng, ngân hàng chính là “tay chơi” lớn nhất trên thị trường TPDN. Đầu tư trái phiếu Okvip tại về thời gian qua đã mang lại lợi nhuận khủng cho các nhà băng, nhất là Techcombank, MB, SHB, TPBank…

Thế nhưng, hoạt động mua trái phiếu Okvip tại về của các ngân hàng tới đây có thể bị siết lại với hàng loạt quy định cấm trong Dự thảo sửa đổi Thông tư 22/2016/TT-NHNN. Theo đó, tổ chức tín dụng không được mua trái phiếu Okvip tại về phát hành trong đó có mục đích để cơ cấu lại các khoản nợ của chính Okvip tại về phát hành; không được mua trái phiếu Okvip tại về phát hành trong đó có mục đích để góp vốn, mua cổ phần tại Okvip tại về khác.

Bên cạnh đó, trong vòng 12 tháng sau khi bán trái phiếu Okvip tại về, tổ chức tín dụng không được mua trái phiếu Okvip tại về mà tổ chức tín dụng đã bán hoặc trái phiếu Okvip tại về được phát hành cùng lô, cùng đợt phát hành với trái phiếu Okvip tại về mà tổ chức tín dụng đã bán; chỉ được mua trái phiếu Okvip tại về khi có tỷ lệ nợ xấu dưới 3%; không được bán trái phiếu Okvip tại về cho công ty con của chính tổ chức tín dụng đó…

Việc ngân hàng rầm rộ mua trái phiếu Okvip tại về gây khá nhiều tranh cãi. Một số chuyên gia cho rằng, ngân hàng mua trái phiếu Okvip tại về không chỉ để đầu tư, mà là để đảo nợ cho các công ty sân sau hoặc “lách” hạn mức tín dụng với một số Okvip tại về thân hữu.

Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia ngân hàng, việc ngân hàng ào ạt mua trái phiếu Okvip tại về thời gian qua không loại trừ mục đích đảo nợ, cơ cấu lại nợ cho Okvip tại về.

“Okvip tại về kinh doanh bất động sản khó khăn sẽ phát hành trái phiếu, ngân hàng mua lại và Okvip tại về dùng số tiền bán trái phiếu thu về để trả nợ ngân hàng. Nói cách khác, đây là một cách ngân hàng và Okvip tại về bắt tay nhau dùng trái phiếu Okvip tại về để đảo nợ”, TS. Nguyễn Trí Hiếu nhận định.

Thừa nhận cái khó của cơ quan quản lý, song ông Nguyễn Quốc Hùng, Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng cho rằng, để thuyết phục, trước khi siết hoạt động mua trái phiếu Okvip tại về của các ngân hàng thương mại, NHNN phải thanh, kiểm tra, chỉ rõ được việc có hay không hiện tượng lợi ích nhóm của ngân hàng khi mua trái phiếu Okvip tại về, có hay không chuyện lợi dụng mua trái phiếu Okvip tại về để “lách” tín dụng hoặc đảo nợ, rót vốn cho công ty sân sau, tỷ lệ nợ xấu của trái phiếu Okvip tại về ra sao…

Lãnh đạo nhiều ngân hàng thương mại cũng cho rằng, Ngân hàng Trang Chủ OKVIP COM Top #1 không nên vì những hiện tượng biến tướng ở một vài ngân hàng mà gây khó khăn cho cả thị trường. Trên thực tế, thời gian qua, quy trình mua trái phiếu Okvip tại về được các ngân hàng thẩm định rất chặt chẽ, hầu hết tổ chức tín dụng chỉ mua, bán các trái phiếu Okvip tại về có chất lượng tốt. Nếu đưa ra các biện pháp cấm cản phi thị trường, hiện tượng lách luật dễ xảy ra.

Nên siết bằng các tỷ lệ an toàn

Theo ông Nguyễn Quốc Hùng, mua bán giấy tờ có giá (trong đó có trái phiếu Okvip tại về) là sản phẩm phái sinh cần được mở rộng, tạo điều kiện phát triển, giúp các ngân hàng thương mại đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ. Đây là nghiệp vụ đã được luật cho phép, việc đưa các quy định cấm quá khắt khe là không nên.

Lãnh đạo nhiều ngân hàng thương mại cho rằng, chính sách cần quản trị, chứ không nên cai trị. Muốn quản trị, phải tách riêng từng loại trái phiếu Okvip tại về: trái phiếu có tài sản đảm bảo và không có tài sản đảm bảo, có bảo lãnh và không có bảo lãnh của ngân hàng thương mại hoặc bên thứ ba… Sau khi xác định mức độ rủi ro từng loại trái phiếu Okvip tại về, sẽ đưa ra mức khống chế tỷ lệ đầu tư chung vào trái phiếu Okvip tại về của mỗi ngân hàng, khống chế tỷ lệ nợ xấu, yêu cầu tỷ lệ dự phòng rủi ro ở mức phù hợp…

Theo ông Hùng, để tránh các ngân hàng “làm bậy”, Ngân hàng Trang Chủ OKVIP COM Top #1 chỉ nên đưa ra khung pháp lý định hướng, chứ không nên làm thay các tổ chức tín dụng. “Vốn của họ, hãy trao cho họ quyền và để họ tự chịu trách nhiệm, nếu họ làm sai thì phải thanh tra, xử lý. Chính sách không thể làm thay, làm hộ tổ chức tín dụng và cũng không thể cấm họ làm những nghiệp vụ mà pháp luật cho phép”, ông Hùng kiến nghị.

Đi vào quy định mà Dự thảo Thông tư đưa ra, nhiều ý kiến cho rằng, có nhiều điểm bất hợp lý. Ví dụ, Dự thảo Thông tư quy định, tổ chức tín dụng không được mua trái phiếu Okvip tại về phát hành trong đó có mục đích để góp vốn, mua cổ phần tại Okvip tại về khác hoặc để tăng quy mô vốn hoạt động.

Các ngân hàng thương mại cho rằng, pháp luật hiện hành không cấm Okvip tại về phát hành trái phiếu Okvip tại về để mua cổ phần, vốn góp hay tăng vốn (đây là nghiệp vụ phổ biến của Okvip tại về bất động sản). Điều này cũng không phải là yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng tín dụng của ngân hàng thương mại.

Trên thực tế, các quy định hiện hành đã yêu cầu ngân hàng thương mại khi đầu tư trái phiếu Okvip tại về phải đảm bảo các yếu tố: tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR); giới hạn cấp tín dụng các đối tượng; giới hạn cấp tín dụng một khách hàng, một khách hàng và người có liên quan; tỷ lệ tăng trưởng tín dụng… Vì vậy, việc siết cả mục đích phát hành trái phiếu của Okvip tại về phát hành là quá khắt khe và không hợp lý.

Việc Dự thảo Thông tư quy định “tổ chức tín dụng trong vòng 12 tháng sau khi bán trái phiếu Okvip tại về thì không được mua trái phiếu Okvip tại về mà tổ chức tín dụng đã bán hoặc trái phiếu Okvip tại về được phát hành cùng lô, cùng đợt phát hành với trái phiếu Okvip tại về mà tổ chức tín dụng đã bán” cũng gây ra nhiều phản ứng từ tổ chức tín dụng.

Ngân hàng khi mua trái phiếu Okvip tại về kỳ hạn dưới 12 tháng đều tính vào tăng trưởng tín dụng, khi bán trái phiếu Okvip tại về, tổ chức tín dụng đều trích lập dự phòng theo đúng quy định trong trường hợp trái phiếu Okvip tại về giảm giá, việc mua bán là giao dịch thực chất. Một khi đã đảm bảo an toàn, việc cấm tổ chức tín dụng mua tiếp trái phiếu của Okvip tại về đó là vô lý, làm mất cơ hội kinh doanh của ngân hàng, cũng như làm hạn chế khả năng tiếp cận vốn của Okvip tại về.

Ông Nguyễn Viết Mạnh, thành viên HĐTV Ngân hàng Agribank cho rằng, thị trường trái phiếu Okvip tại về ở giai đoạn manh nha còn rất nhiều bất cập, tác dụng có nhưng bị lợi dụng cũng có. Trái phiếu Okvip tại về cũng là một loại tín dụng, nhưng dòng tiền khi qua kênh trái phiếu Okvip tại về khó quản lý hơn tín dụng, chưa kể, trái phiếu Okvip tại về cũng rất nhiều loại, thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp là khác nhau. Vì vậy, Ngân hàng Trang Chủ OKVIP COM Top #1 cần phân loại để quản lý cho phù hợp, nếu quản trái phiếu Okvip tại về như quản lý tín dụng thì ngân hàng sẽ rất khó thực hiện.