Tin Khu Vực
Hàng trăm ngàn bịch phôi nấm hư hỏng phải đổ bỏ
CôngThương - Thiệt hại thuộc về người nông dân
Theo phản ánh của người dân, hầu hết hộ nông dân có phôi bị hư hỏng thiệt hại đều lấy nguồn meo của Trung tâm NCƯD&DVKHCN Tiền Giang. Tuy giá một meo chỉ 250 đồng và chi phí sản xuất phôi gần 3.300 đồng/bịch, nhưng mỗi hộ dân đã đầu tư hàng chục, thậm chí cả hàng trăm nghìn bịch phôi, trong đó có nhiều bịch phôi sau khi cấy meo đã không cho nấm thì thiệt hại không nhỏ. Điều đáng nói ở đây là trong khi hầu hết các hộ nông dân có phôi bị hư hỏng thiệt hại ở Tiền Giang, Bến Tre, Long An đều khẳng định nguyên nhân là do nguồn meo giống lấy của Trung tâm NCƯD&DVKHCN Tiền Giang không đạt tiêu chuẩn. Bằng chứng là nhiều hộ đã nhập meo từ nguồn khác về cấy song song với meo của Trung tâm, trong một điều kiện nuôi trồng như nhau, chất lượng bịch phôi giống nhau thì phôi cấy meo nguồn khác cho nấm gần đạt 100%, còn phôi cấy meo của Trung tâm NCƯD&DVKHCN Tiền Giang chết gần hết. Đáng buồn hơn nấm trồng chết, vốn không có, hàng chục hộ trồng nấm ở các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long chịu thiệt hại với số tiền hàng tỷ đồng, đang xót xa nhìn công sức, tiền của như đổ xuống sông xuống biển, không biết phải xoay sở thế nào để có tiền trả nợ vay ngân hàng và tái sản xuất.
Nhiều trại nấm khó tái sản xuất
Dù nhận meo bị thoái hóa là nguyên nhân gây ra hiện tượng phôi không cho nấm nhưng ông Nguyễn Tuấn Phong - Giám đốc Trung tâm NCƯD&DVKHCN Tiền Giang cho rằng tỷ lệ hư hại không thể cao như các cơ sở phản ánh.“Tại trung tâm vẫn sản xuất bịch phôi xuất bán và cấy loại meo giống như xuất bán cho các cơ sở nhưng tỷ lệ phôi bị nhiễm (không cho nấm) khoảng 33,4%. Lỗi có thể còn do các bịch phôi của các đơn vị không đạt chất lượng. Hơn nữa thông thường, nếu do meo thì bịch phôi được cấy sẽ không kéo tơ trắng, nhưng trường hợp này phôi vẫn kéo trắng nên Trung tâm không phát hiện kịp thời. Mấy tháng qua, Trung tâm cũng phải đền trên 113 triệu đồng tiền phôi hư hỏng cho bà con” - ông Phong khẳng định. Theo ông Phong, hiện tượng meo cấy vào phôi không cho nấm là rất phổ biến, hiện Trung tâm đã chấp nhận đền bù 100% tiền meo cho các đơn vị mua từ tháng 5 đến ngoài tháng 7. Nếu các đơn vị không đồng ý, Trung tâm sẽ tiếp tục thương lượng mức đền bù, gấp rút sản xuất phôi nấm để cho bà con kịp tái vụ. Tuy nhiên, do số lượng quá lớn nên việc đền bù cho bà con ngay trong một thời điểm vượt quá khả năng của các cơ sở. Nhưng nếu việc hỗ trợ đền bù giữa Trung tâm và các đại lý không sớm được thống nhất thì chắc chắn nhiều trại nấm khó có thể tái sản xuất. Đây cũng là bài học cho bà con, trong quá trình trồng nấm bà con cần lưu ý, phôi không cho nấm có thể do nhiều nguyên nhân như meo giống không đảm bảo chất lượng; môi trường nuôi trồng không thuận lợi, chăm sóc không đúng kỹ thuật... Khi phôi kéo tơ trắng có nghĩa là meo tốt, nấm có thể phát triển thuận lợi. Nhưng nếu độ ẩm, nhiệt độ, quá trình chăm sóc không đảm bảo thì phôi cũng có thể không ra nấm. Ngay cả khi phôi đã mọc nấm, nếu tưới quá nhiều nước cũng có thể làm nấm chết hoặc sống tỷ lệ thấp. Bà con có thể kiểm tra lại các mô sẹo, xem có hình thành quả thể (quả nấm) hay không, đồng thời nên ngừng tưới, đợi thêm vài ngày xem nấm có nở hay không. Trong trường hợp phôi chết với tỷ lệ cao, có thể do giống nấm đã bị thoái hóa nên chăm sóc lâu phôi cũng không thể ra nấm.
Việc phân định trách nhiệm, đền bù chưa biết sẽ như thế nào, xin “hạ hồi” phân giải, nhưng về lâu dài để tránh được thất bát cho vụ nấm tiếp theo điều nhà sản xuất cung cấp giống, cũng như những người trồng nấm cần nhất lúc này là các cơ quan chức năng cần khẩn trương vào cuộc tìm hiểu rõ nguyên nhân vì sao nấm chết hàng loạt để có biện pháp xử lý kịp thời, hạn chế thiệt hại cho cả ba nhà “Trung tâm - đại lý và người trồng nấm”.