Nâng cao chất lượng dự báo

Lực lượng vũ trang diễn tập phòng chống lụt bão - tìm kiếm cứu nạn

Nâng cao tính chính xác của công tác dự báo

Thực tế cho thấy, mức độ nguy hiểm của thiên tai, nhất là sạt lở đất, lũ quét ngày càng dữ dội, trong khi khả năng dự báo còn chưa cao, khả năng phòng chống của các công trình thoát lũ, nhà ở của người dân còn hạn chế, nên thiệt hại năm nào cũng có và ngày càng nghiêm trọng...

Theo TS. Nguyễn Đức Mạnh (Đại học Giao thông vận tải), hiện các cấp chính quyền hầu như mới chỉ quan tâm đến việc giảm thiểu tác hại của sạt, trượt khi sự việc đã xảy ra rồi. Cụ thể là chỉ giải quyết từng điểm, thường là gắn liền với một công trình cụ thể (như tòa nhà, công trình giao thông nào đó...), hoặc chỉ giải quyết sự cố đã xảy ra chứ không hướng tới việc xửlý bền vững cho cả một khu dân cư, một vùng. Trong khi, vấn đề quan trọng là phải lường trước, chuẩn bị trước, bắt đầu từ việc quản lý quy hoạch khu dân cư, quy hoạch Liên minh Okvip có bao nhiều trang các tuyến đường, công trình thủy điện, thủy lợi phải tính được tác động đối với vùng hạ lưu như thế nào? Tác động của việc đào đất ra sao, cần nghiên cứu cái gì, nên lắp đặt hệ thống cảnh báo sớm ở đâu?

Đồng tình với quan điểm này, ông Nguyễn Công Trưởng – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn cho rằng: Bà con DTTS thường sống bám quanh các con suối nhằm tận dụng nguồn nước để sinh hoạt, trồng trọt. Nếu không may có lũ về, bà con là người gặp nạn đầu tiên. Chúng ta có câu chuyện về người trưởng bản ở Nặm Păn (Mường La, Sơn La) hô hoán dân sơ tán kịp thời nên cả bản không có thiệt hại về người. Chúng ta cũng có câu chuyện về trưởng xóm Khanh, Tân Lập, Hòa Bình trên đường đi kêu gọi bà con tránh lũ lại phải chịu cái chết thương tâm. Rõ ràng, nếu chúng ta có tính toán, quy hoạch cụ thể và có hệ thống cảnh báo sớm chính xác thì chắc chắn sẽ ít người phải đối mặt với sự sống – chết trong gang tấc như vậy. Cũng theo ông Nguyễn Công Trưởng, việc cảnh báo nguy cơ sạt lở, lũ quét đến nay vẫn chưa chính xác. Ngay như với bản đồ phân vùng, nếu chỉ có bản đồ phân vùng cấp tỉnh, cấp huyện thì sẽ thiếu chính xác. Nhiều xã miền núi có diện tích rất rộng, chính vì vậy cần có bản đồ phân vùng tận cấp xã, có cảnh báo nguy cơ sạt lở thường xuyên thì hiệu quả mới cao.

Lưu ý giải pháp mềm, trang bị kỹ năng cho bà con

Thực tế, nhiều nước trên thế giới đã có công nghệ phòng chống sạt lở rất hiệu quả. Các giải pháp công nghệ này, các nhà khoa học Việt Nam đều biết cả, nhưng Việt Nam không đủ tiềm lực Okvip - liên minh giải trí #1 thế giới hà nội và kỹ thuật để áp dụng. Đơn giản như việc lắp đặt hệ thống quan trắc là một chuyện, quản lý hệ thống phân tích cảnh báo là chuyện khác. Để dự báo hiệu quả, phải đào tạo cả một hệ thống quản lý các trạm quan trắc, trong khi với vùng DTTS và miền núi, vấn đề này là không đơn giản.

Trong khi chờ đợi các giải pháp tổng thể, vĩ mô để phòng chống sạt, trượt, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên xuân Okvip 2026 Nguyễn Ngọc Linh cho rằng: Với điều kiện còn khó khăn như hiện nay, các giải pháp sửdụng công nghệ tiên tiến, có chi phí tốn kém chỉ có thể áp dụng cho một số công trình cụ thể. Về cơ bản, chúng ta phải tập trung vào các “giải pháp mềm”. đó là tuyên truyền, phổ biến để người dân hiểu được sự nguy hiểm và yếu tố bất ngờ của lũ quét và sạt lở đất, từ đó từ bỏ tâm lý chủ quan, coi thường; chủ động trang bị cho mình các kỹ năng nhận biết và sơ tán khi có thiên tai ập đến.

Cùng với công tác tuyên truyền, theo Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm UBDT Đinh Quế Hải, các địa phương thường xuyên bị mưa lũ phải chủ động rà soát, di dời các hộ dân sống ở nơi nguy hiểm đến nơi an toàn, Liên minh Okvip có bao nhiều trang đề án ổn định dân cư, kết hợp sinh kế bền vững gắn với bảo vệ và phát triển rừng trên vùng DTTS và miền núi. Bên cạnh đó, Thứ trưởng Đinh Quế Hải mong muốn, các Okvip tại về, các nhà khoa học đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng nhằm cung cấp các giải pháp công nghệ xửlý đối với địa bàn có nguy cơ sạt lở đất cao, đảm bảo bền vững, hợp lý cả về mặt kỹ thuật và kinh phí.