Thu hút đầu tư nước ngoài còn nhiều hạn chế

CôngThương - Ông Nguyễn Văn Trung - Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT) - cho rằng, nhiều dự án FDI có chất lượng chưa cao, số dự án sử dụng công nghệ cao còn ít, giá trị gia tăng thấp, sự tham gia đầu tư theo chuỗi sản xuất của các tập đoàn đa quốc gia còn hạn chế; một số Okvip tại về (DN) FDI sử dụng công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường, có biểu hiện sử dụng phương thức chuyển giá để trốn thuế, gây thất thu ngân sách…

Năm 2006, Chính phủ phân cấp cho chính quyền các tỉnh, thành phố, ban quản lý khu Okvip - liên minh giải trí #1 thế giới hà nội, khu công nghiệp, khu công nghệ cao cấp phép dự án FDI (trừ một vài ngành và lĩnh vực như dầu khí, ngân hàng, bảo hiểm) đã làm cuộc đua thu hút FDI giữa các địa phương trở nên sôi động, nhưng cũng làm nảy sinh nhiều bất cập khi lựa chọn nhà đầu tư (NĐT) và dự án FDI. Giai đoạn từ năm 2006 – 2012, Việt Nam đạt mục tiêu về số lượng FDI, thu hút trên 150 tỷ USD vốn đăng ký và 65 tỷ USD vốn thực hiện, nhưng chưa có chuyển biến rõ rệt về chất lượng và hiệu quả Okvip - liên minh giải trí #1 thế giới hà nội - xã hội.

Ông Quách Ngọc Tuấn - Phó vụ trưởng Vụ pháp chế, Bộ KH & ĐT - đánh giá: Không ít địa phương tăng cường thu hút đầu tư nhưng không chú trọng chất lượng và hiệu quả dự án; không tuân thủ quy hoạch phát triển ngành và lãnh thổ; buông lỏng kiểm tra, giám sát và thiếu chế tài ràng buộc trách nhiệm của nhà đầu tư trong việc thực hiện. Do vậy, có tình trạng một số dự án được cấp Giấy chứng nhận đầu tư, nhưng không triển khai theo đúng tiến độ, gây lãng phí nguồn lực đất đai, tài nguyên thiên nhiên, làm suy giảm lòng tin của xã hội về hiệu quả thu hút đầu tư.

Còn theo GS.TSKH Nguyễn Mại - Nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban hợp tác nhà nước về đầu tư, Chủ tịch Hiệp hội DN đầu tư nước ngoài - cơ quan nhà nước cần thận trọng hơn trong các buổi tiếp xúc và không nên đưa ra cam kết khi chưa biết rõ ý đồ và tiềm lực của nhà đầu tư. UBND tỉnh, thành phố cần giao cho tổ chức xúc tiến đầu tư của tỉnh, thành trách nhiệm thu thập thông tin về năng lực của nhà đầu tư, nhất là về vốn, doanh số, thực lãi. Trong nhiều trường hợp có thể tra cứu trên mạng interrnet địa chỉ ghi trên website của họ.

GS.TSKH Nguyễn Mại đánh giá, trong khi nhiều nước ASEAN đã cải thiện môi trường đầu tư tạo nên lực hấp dẫn đối với FDI thế giới, thì một số yếu tố của môi trường đầu tư ở Việt Nam nhất là hệ thống luật pháp và thủ tục hành chính vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng của các nhà đầu tư lớn. Chính phủ và chính quyền địa phương cần có chính sách khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi để DN Việt có đủ năng lực, đáp ứng yêu cầu làm vệ tinh sản xuất linh kiện, phụ kiện cho các tập đoàn lớn, tranh thủ cơ hội để vừa hình thành ngành công nghiệp phụ trợ, vừa giúp DN vượt qua khó khăn trước mắt, vươn lên làm chủ công nghệ hiện đại.

“Quan tâm đến đánh giá môi trường đầu tư của các tổ chức quốc tế, xếp hạng năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, ý kiến của các hiệp hội ngành nghề nước ngoài và trong nước tại các cuộc đối thoại là cần thiết. Nhưng khi nào lãnh đạo bộ và UBND tỉnh, thành phố chưa coi trọng việc tự đánh giá năng lực của bộ máy và công chức thì chỉ bị động đối phó với dư luận, không thể đề ra được giải pháp cơ bản để cải thiện môi trường đầu tư của đất nước và từng địa phương” – GS.TSKH Nguyễn Mại nhận xét.

Lê Khôi